O projekcie

Fundacja Wolność od Religii prowadzi projekt Równość w Szkole od 2014 r. W odpowiedzi na ogromne zapotrzebowanie, wiele zgłaszanych do nas próśb o pomoc i obserwowane wszechobecne praktyki o charakterze łamania praw człowieka i wolności sumienia, indoktrynacji oraz dyskryminacji w przedszkolach i szkołach publicznych zdecydowaliśmy się skoncentrować naszą uwagę i wsparcie w obszarze edukacji.
Wiele się przez lata zmieniło, zwłaszcza w świadomości społecznej. Wciąż jednak mamy do czynienia ze znaczną skalą nadużyć w szkolnictwie publicznym i nieadekwatną skalą reakcji ze strony odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego, kuratoriów oświaty czy Ministerstwa Edukacji Narodowej. Szkoły nie przestrzegają prawa, wywierają presję na uczniów, by uczestniczyli w uroczystościach religijnych, a uroczystości szkolne zawierają elementy religijne jednego wyznania. Dyskryminacja i indoktrynacja występują w działaniach wychowawczych i edukacyjnych włącznie z wystrojem szkolnych klas i korytarzy.

Historia projektu

Podejmowane w projekcie działania na rzecz osób bezwyznaniowych były na przestrzeni lat współfinansowane m.in. z dotacji otrzymanych z Programu Demokracja w Działaniu Fundacji im. Stefana Batorego i z Programu Aktywni Obywatele - Fundusz Krajowy, finansowanego przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię w ramach Funduszy EOG. Obecnie działania prowadzone są na bieżąco dzięki środkom pochodzącym z 1,5% podatku dochodowego od osób fizycznych i darowizn na rzecz Fundacji Wolność od Religii.
Prowadziliśmy diagnozę, monitoring sytuacji i działania na rzecz równouprawnienia mniejszości bezwyznaniowej w oświacie m.in. poprzez przeciwdziałanie indoktrynacji związanej z organizacją uroczystości szkolnych, założeniami i praktykami edukacyjnymi oraz wychowawczymi, a także zapobieganie nierównemu traktowaniu w szkole w obszarze wolności wyznania. Beneficjentem naszych działań były również mniejszości religijne, wszyscy, którzy spotykają się z praktykami wychowawczymi naruszającymi godność ucznia, prawa dziecka oraz prawa rodziców do wychowywania dzieci zgodnie z własnym światopoglądem. Działania projektu mają na celu pogłębienie wiedzy rodziców i uczniów w zakresie ich konstytucyjnych praw, a także poprawienie asertywności tej grupy w kontaktach z nauczycielami oraz władzami oświatowymi. Naszym celem jest również poprawienie dostępu do lekcji etyki i promocja tego przedmiotu.

Jak pomagamy?

Doradzamy i wspieramy was merytorycznie, kiedy decydujecie się walczyć o swoje prawa. Oferujemy całkowicie za darmo kompletny zestaw narzędzi i materiałów pomocnych w kontakcie z instytucją, która dopuszcza się nadużyć. Przygotowaliśmy dla was wykaz potrzebnych aktów prawnych, zestaw poradników, w tym poradnik skutecznej interwencji rodzica w szkole, wzory pism oraz zestaw najczęstszych pytań i odpowiedzi.

Zachęcamy do zgłaszania przypadków nadużyć do wychowawców klas i dyrektorów szkół, a także do rozmów z nauczycielami i władzami szkoły, jeśli nie przestrzegają prawa stanowionego czy praw człowieka - macie prawo żądać od szkoły ich respektowania, a także respektowania waszej wolności sumienia. Powyższe materiały pomogą wam przygotować się do takiej rozmowy czy korespondencji. W przypadku braku adekwatnej reakcji lub pomocy ze strony szkoły należy zgłosić sprawę do właściwego kuratorium oświaty i dalej do Rzecznika Praw Obywatelskich lub Rzecznika Praw Dziecka. Samodzielne zgłoszenia i interwencje są bardzo ważne, jeśli napływają, zainteresowane placówki nie mogą się odwoływać do argumentu, że „nikomu to nie przeszkadza, nikt nie protestował, nikt nie wnosił o zmianę”, z kolei instytucje nadzoru uważają wtedy interwencje za bardziej uzasadnione niż w przypadku zgłoszeń od osób trzecich (jak fundacja). Interwencja fundacji ma większą szansę na zakończenie się sukcesem, jeśli nie jest pierwszą w danej sprawie.
Z dyskryminacją mamy do czynienia, kiedy równi są nierówno traktowani. O dyskryminacji mówimy również w przypadku, kiedy ma miejsce niepożądane zachowanie związane ze światopoglądem, wyznaniem (brakiem wyznania), a jego celem lub skutkiem jest naruszenie godności osoby i stworzenie onieśmielającej, wrogiej, poniżającej, upokarzającej lub uwłaczającej atmosfery.

Indoktrynacja to systematyczne lub natarczywe wpajanie przekonań (zwłaszcza politycznych, społecznych lub religijnych) grupom lub jednostkom, często za pomocą propagandy, także w systemie edukacji.
Przemoc symboliczna polega na narzucaniu dominujących treści, norm i wartości (np. krzyż wiszący nad drzwiami lub nad godłem, nachalna obecność symboli i treści religijnych w instytucji publicznej), w taki sposób, że inne niż dominująca grupy akceptują swój „niższy” status jako "naturalny".
Wolność sumienia oznacza możliwość przyjmowania i realizowania dowolnego światopoglądu. Wolność religii (lub jej braku) jest jednym z przykładów realizowania się wolności sumienia.
Jeśli spotkasz się w szkole z przejawami dyskryminacji, nierównego traktowania uczniów ze względu na wyznanie (lub jego brak), z indoktrynacją, przemocą symboliczną, czy innymi przejawami naruszania wolności sumienia – reaguj. Szkoły zmieniają swoje praktyki pod wpływem uzasadnionych żądań rodziców, uczniów i nauczycieli oraz działań instytucji nadzoru. Ktoś musi zrobić pierwszy krok!

Ze szczegółami naszych interwencji możecie się zapoznać w zakładce Interwencje. Jeśli potrzebujesz wsparcia, z określonych przyczyn nie jest możliwe przeprowadzenie osobistej interwencji lub twoja interwencja spotkała się z niewłaściwą czy krzywdzącą reakcją prosimy napisz do nas na adres e-mail Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. lub poprzez media społecznościowe.

Działania w ramach projektu „Równość w Szkole” prowadzimy dzięki środkom pochodzącym z 1,5% podatku dochodowego od osób fizycznych i darowizn na rzecz Fundacji Wolność od Religii. Jeśli chciałabyś/chciałbyś wesprzeć nasze działania kliknij zakładkę WESPRZYJ (stopka strony).